Hvað ertu að gera úti?

Seinustu sex mánuði hef ég verið að vinna fyrir HUMANA samtökin við verkefni sem nefnist TCE – TB Care eða „Total Control of The Epidemic“, þar sem markmiðið er að takast á við TB eða berklafaraldinn sem herjar á Afríku. Því miður hefur berklaveiki tekið við af HIV veirunni og er nú aðal skaðvaldurinn hérna í Afríku. Það er auðveldara að smitast af berklum en HIV veirunni því þetta er loftborinn vírus sem og smitast því jafn auðveldlega og flensan. Berklar eru lífshættulegir ef þeir eru ekki meðhöndlaðir með lyfjagjöf.

Aðalmarkmið þessa verkefnis er að takast á við berklana með gríðarlegu forvarnarstarfi, að finna þá sem eru smitaðir og koma þeim til aðstoðar4 með lyfjagjöf. Framlag mitt við þetta verkefni hefur aðalega verið á höfuðstöðvunum þar sem ég held utanum sjúkragagnagrunn og starfsmannagagnagrunna. Ég held einnig utan um sjálfboðaliðana sem taka þátt í forvarnarstarfinu en við erum með yfir 700 manns sem aðstoða okkur að finna hugsanlega smitbera.

Hvar hefur þú verið að störfum?

Ég er að vinna í Mósambík, þá aðalega Sofala héraðinu sem er fyrir miðju Mósambík eða það sem ég kalla „myrkvustu Afríku“. Ég bjó í Lamego á Nhamatanda svæðinu en verkefnið nær yfir fimm svæði í Sofala hérnaðinu, Nhamatanda, Búzi, Dondo, Chibabava, Cheringoma. Ótrúlegt að við byrjuðum átta manns á lítilli skrifstofu, með yfirumsjón yfir svæði á stærð við Belgíu.

Hvernig upplifun er þetta?

Verkefnið gengur gríðarlega vel! Þetta var erfitt til að byrja með að koma öllu í gang, að kynna verkefnið og að fá aðstoð frá lókal læknamiðstöðvunum og spítölunum, að ráða og þjálfa hæft starfsfólk í verkefnið, að koma af stað vikulegum útvarpsþáttum og komast í samstarf við stjórnvöldin en þetta tókst!

Við erum akkúrat á áætlun en við fengum í byrjun aðeins fjármagn fyrir fyrstu sex mánuðina með ströngum skilyrðum sem við höfum staðist og ég fékk akkúrat þær frábæru fréttir um daginn að þar sem við stóðumst öll skilyrði fyrstu sex mánuðina fáum við fjármagn fyrir næsta eitt og hálfa árið.

Hvernig er fólkið?

Fólkið hérna í Mósambík er frábært. Þetta er það vingjarnlegasta fólk sem ég hef á ævinni hitt. Allir vilja vita hver þú ert, hvaðan þú kemur, hvað þú ert að gera. Allir vilja bjóða þér í heimsókn, kynna þig fyrir fjölskyldunni, kynna þig fyrir frændfólkinu eða bara nágrönnunum!. Ég man eftir að fólk kom uppað mér „Hæ, sá þig versla á markaðnum hérna um daginn, manstu ekki eftir mér? Hvað segist annars?“

Svona hlutur gerast einfaldlega ekki heima! Hvað mundir þú gera ef einhver labbaði upp að þér og sagði „Hæ, ég sá þig versla í Bónus um daginn, manstu ekki eftir mér? Ég var að vinna á kassa númer 3, hvað segist annars?“. Hvernig myndi hinn almenni Íslendingur bregðast við því? Ég verð að segja að það sem ég á eftir að sakna mest við Mósambík er fólkið.

Er mikil fátækt í Mósambík?

Mér líður alveg hræðilega að sjá alla fátæktina þarna. Aðstæðurnar sem fólkið býr við eru viðurstyggilegar. Ég og 4 aðrir sjálfboðsliðar bjuggum í niðurníddu húsi sem var haldið saman af ryki og hráku. Ekkert rennandi vatn og rafmagn annanhvorn dag en þetta var 5 stjörnu höll miðað við hvernig þeir innfæddu bjuggu.

Fimm til sjö manna fjölskyldur búa í reyrkofum sem eru við það að detta í sundur. Hvernig fólk getur búið við svona aðstæður skil ég ekki og mun aldrei skilja. Mér líður ennþá ömurlega þegar ég rifja upp minningu af 6 til 7 ára krökkum sem klifruðu niður í ruslapytt að leita af flöskum eða einhverju nothæfu. Það var alveg hræðilegt að horfa uppá þetta.

Er rétt að þú hafir fengið malaríu?

Ég fékk malaríuna þremur vikum áður en ég átti að fara heim. Ég myndi ekki óska verstu óvinum mínum að næla sér í eitt stykki malaríu. Þetta byrjaði með þessum hefðbundnu flensueinkennum, hita, liðverkjum og slappleika sem versnuðu svo þegar leið á vikuna. Eftir 3 daga með þessa pest ákvað ég að fara á spítalann í malaríupróf sem kom út neikvætt.

Heim var haldið til að „sofa þetta úr mér“ sem reyndist vera heiftarlega slæm hugmynd en hlutirnir versnuðu aðeins eftir það. Á daginn var ég með þennan gríðarlega kuldahroll og svaf í fullum búning með teppi í 40 stiga hita en á næturna svaf ég með eina til tvær frosnar tveggja lítra vatnsflöskur í fanginu.

Ég kastaði öllu upp hvort sem það var vatn, matur eða eintómt loft. Viku seinna fór ég með vinnufélaga mínum aftur á spítala, en núna til Beira en sem er næst stærsta borgin í Mozambique og aðeins tæknivæddari heldur en spítalarnir í útkjálkunum. Þar kom malaríuprófið út jákvætt og var mér úthlutað lyf til að berjast við malaríuna. Sem betur fer virkuðu lyfin vel á mig og ég var kominn á lappir viku seinna.

Ég fór svo í síðasta malaríuprófið um daginn og það kom neikvætt út. Því miður voru nokkrir fylgikvillar eftirá, vegna fyrstu misgreiningarinnar, ég greindist t.d. með „blood anomie“ sem þýðir að ég var með of fá rauð blóðkorn í líkamanum sem orsökuðu svimaköst og slappleika. Sem betur fer er ég á batavegi og verð orðinn góður eftir viku.“

Er starfi þínu fyrir HUMAN samtökin lokið?

„Ég er búinn að vera hérna í Mósambík í sex mánuði og er á leiðinni heim í byrjun febrúar en samningurinn minn hjá HUMANA samtökunum, ásamt vísanu mínu rennur þá út. Ég myndi óska þess að ég gæti haldið áfram að vinna þarna en því miður stendur það ekki til boða í augnablikinu.

Það er búið að vera frábært að vinna við þetta verkefni, og ég verð að segja að mig langar helst ekki að fara heim. Það er auðvitað markmiðið að halda þessu starfi áfram og ég ætla að reyna, þegar ég kem til baka, að finna svipað starf þegar ég kem þá hjá samskonar stofnun, Redross, Unicef eða SaveTheChildren sem dæmi.“

Baldvin er á leiðinni heim til Íslands til að hitta vini og fjölskyldu en hann býst við að stoppa heima í smá stund áður en hann heldur áfram starfi sínu fyrir hjálparsamtök. Hvert förinni er heitið næst veit hann ekki ennþá en hann er vissulega spenntur fyrir framtíðinni.