Konudagurinn er á morgun, dagur ástarinnar samkvæmt íslensku tímatali. Hefðin býður íslenskum karlmönnum að færa konum sínum morgunkaffi í rúmið, ilmandi rúnstykki á fati og fallegan blómvönd í tilefni dagsins. Á morgun er einnig við hæfi að umvefja eiginkonur, systur, mæður og dætur með kærleika og frið á þessum fallega og rammíslenska tyllidegi sem á rætur sínar að rekja til heiðinnar trúar.

Konudagur er fyrsti dagur Góu

Góa er næstsíðasti mánuður vetrarmisseris samkvæmt fornu íslensku dagatali en fyrsta dag Góu ber alltaf upp á sunnudegi. Er sá dagur nefndur konudagur. Elstu bókfestu heimildir er geta þess að fyrsti sunnudagur Góumánaðar sé nefndur konudagur eiga rætur sínar að rekja til 19 aldar, en þó er orðið sjálft frá tímum landnáms.

Goðsögnin um Góu sveipuð rómantískum ljóma

Ævafornar norrænar goðsagnir herma að faðir Góu hafi verið sjálfur Þorri sem getinn var af Snæ, syni Frosta. Þetta fellur vel að hugmyndum heiðinna fornaldarmanna um veturinn og uppruna hans, en samkvæmt hinu forna ævintýri strauk Góa á brott með strák nokkrum af Þorrablóti. Harmi sleginn faðir hennar lét ekki segjast heldur sór þess eið að finna dóttur sína sem hvarf eins og jörðin hefði gleypt hana. Þorri lét halda Góublót henni til handa og reyndi með þeim hætti að komast að því hvar dóttir hans var niðurkomin, en hvort hann bar árangur sem erfiði fylgir ekki sögunni.

Fáklæddar húsfreyjur seiddu fram Góu á laun

Þó margt liggi á huldu um örlög sjálfrar Góu héldu menn í heiðnum sið örlitla veislu í upphafi hinna gömlu vetrarmánaða. Auðvelt er að álykta af fyrrgreindu að heiðnir menn hafi með þessu móti haldið Góublót í upphafi gamla vetrarmánaðarins til að heiðra og lokka fram Góu, sem strauk frá föður sínum í nafni ástarinnar. Kom þar í hlut húsfreyju að fara fyrst allra á fætur og læðast fáklædd út fyrir dyr við sólarupprás á fyrsta morgni Góu og bjóða henni inn sem góðum virðingargesti með dísætum rómi og ljúfum tilmælum um að Góa reyndist sér og sinni fjölskyldu blíð og yrði engum grimm.

Við upptöku kristni lagðist þessi siður af opinberlega en þó blótuðu menn Þorra á laun og þó hátt færi ekki héldu húsfreyjur áfram að hvísla til Góu í upphafi mánaðar. Góa var talin sannspá um veður og kyngimögnuð mjög. Siðurinn lifði í minnum manna og hefur haldist við lýði fram á okkar dag, þó húsfreyjur séu löngu hættar að laumast út á nærklæðum einum fata við sólarupprás.

Konudagur innleiddur í íslenskt almanak árið 1927

Hinn íslenski konudagur í þeirri mynd sem hann þekkist í dag hóf þó ekki að breiðast út fyrr en eftir miðja 19 öld og eru núverandi siðir er tengjast Konudeginum sennilega runnir frá Þingeyingum. Um aldamótin 1900 var dagurinn orðinn þekktur um land allt og árið 1927 hlaut hann opinbera viðurkenningu og var tekinn upp sem tyllidagur í Almanaki Þjóðvinafélagsins.

Siðir og venjur tyllidagsins hafa tekið breytingum í takt við tíðaranda undanfarinna áratuga en kaupmenn auglýstu fyrst hátíðarmat fyrir konudaginn á fjórða áratug síðustu aldar og stúkur Góðtemplarareglunnar hófu að auglýsa sérstakar kvöldskemmtanir um sama leyti. Sá siður að gefa húsfreyjum Konudagsblóm hefur tíðkast frá sjötta áratug síðustu aldar, en fyrsta blaðaauglýsing sem birt var um kaup á íslenskum konudagsblómum er frá árinu 1957.

Hefur sá fallegi siður að gefa blóm í tilefni konudags haldist óbreyttur fram á okkar daga en að gefnu tilefni óskar Bleikt öllum lesendum sínum innilega til hamingju með dag allra íslenskra kvenna!