Meðlag með einu barni hefur hækkað úr 17.249 krónum í 24.230 krónur á sex árum. Þetta er það sem einstætt foreldri fær á mánuði. Upphæðin dugar ekki einu sinni fyrir fullri dagvist hjá dagforeldri. Engin föst regla er um upphæð meðlagsins eða hvort hún fylgir vísitölu eða launahækkunum heldur er það bara ákvörðun og afgreiðsla ráðuneytisins hverju sinni.
Sveitarfélögin á höfuðborgarsvæðinu geta fæst boðið ungum börnum upp á leikskólapláss, jafnvel þó um einstæð foreldri sé að ræða. Í Reykjavík kostar leikskólaplássið samtals 14.477 krónur á mánuði og er þá miðað við átta tíma vistun og fullt fæði. Samkvæmt útreikningum borgarinnar kostar gæslan 7.096 krónur og fæðið 7.381 krónu á mánuði.
Dagforeldrar hafa frjálsa verðskrá og borgarstarfsmenn mega ekki gefa upp verð hjá dagforeldrum. Bleikt hafði því samband við dagforeldri í Reykjavík sem tekur 90 þúsund krónur á mánuði fyrir barnið. Borgin greiðir vistunina niður um 55.752 krónur þannig að dagvistun barns undir tveggja ára aldri, sem ekki verður tveggja ára á árinu, kostar þá 34.248 krónur á mánuði.
Meðlag upp á rúmar 24 þúsund krónur á mánuði dugar því engan veginn til að greiða mánaðarvistun hjá dagforeldri, hvað þá að greiða annan kostnað við uppeldi barnsins. Erfitt er að sjá að einstæða foreldrið geti farið í skóla eða út á vinnumarkaðinn við þessi kjör. Ekki nema að fá ókeypis gæslu fyrir barnið því að útgjöldin eru gífurleg. Þannig kostar til dæmis úlpa á ungbarn 4.199 krónur, loðstígvél kosta 2.499 krónur, samfella kostar 1.499 og peli með snuði kostar 1.359 krónur í Hagkaup svo að eitthvað sé nefnt af öllu því sem þarf til að halda ungbarni uppi.
Meðlag er ákveðið í fjárlögum. Hjá Innheimtustofnun sveitarfélaga fást þær upplýsingar að meðlagið hafi haldist í hendur við þróunina í almannatryggingakerfinu undanfarin ár. Þegar óskað er eftir svörum við því hvað ráði upphæðinni eða fyrir hverju hún eigi að duga þá er vísað á Tryggingastofnun, fjármálaráðuneytið og velferðarráðuneytið.
Guðbjartur Hannesson, ráðherra velferðarmála, segir að hækkunin hafi undanfarið ár verið miðuð við neysluvísitölu og kjarasamninga. Í meginatriðum sé reynt að láta meðlagshækkanir fylgja launahækkunum þannig að alltaf sé borga svipað hlutfall af tekjum og þannig hafi það verið þegar hækkunin nú í janúar hafi verið ákveðin en þetta hafi ekki alltaf staðist.
Í ráðuneytinu veit enginn hvernig meðlagsupphæðin var upphaflega fundin út eða miðað við hvað hafi verið miðað.
Sérbox:
Upphæð meðlags
Janúar 2006 17.249
Janúar 2007 18.284
Janúar 2008 19.000
Febrúar 2008 19.760
Janúar 2009 21.657
Júní 2011 23.411
Janúar 2012 24.230
Heimild: Innheimtustofnun sveitarfélaga
