Á síðu Huffington Post á Netinu er að finna mjög svo áhugaverða grein eftir konu að nafni Rachel Kramer Bussel. Greinin byrjar á bréfi sem hún sendi vinkonu sinni með gjöf ætluðum nýfæddum syni hennar. Í bréfinu bæði afsakar hún og útskýrir af hverju hún sendir drengnum bleikt leikfang.

Bussel segir að hún hafi fundið sig knúna til að láta bréfið fylgja gjöfinni þrátt fyrir að það hafi gengið gegn femínistanum í henni. Hún vissi að líkurnar væru litlar á því að mánaðargamall sonurinn tæki yfirhöfuð eftir dótinu en vildi ekki að foreldrarnir héldu að hún vissi ekki hvors kyns barnið þeirra væri. Það truflaði hana svo enn þá meira að það hefði aldrei hvarflað að henni að senda viðlíka bréf með bláa tuskubangsanum sem hún gaf dóttur vina sinna.

Af hverju „er í lagi“ að gefa stelpum blátt en ekki strákum bleikt? Af hverju eru litir flokkaðir eftir kynjum? Af því að kynin eru markaðssett mismunandi.

Af hverju gleypum við við þessari markaðssetningu? Af því þegar um uppeldi er að ræða vs. eðli er það uppeldið sem hefur vinninginn, samkvæmt tilvitnun í dr. Lindu Lindsay í grein Bussel. Kynin fá mismunandi skilaboð frá fæðingu. Báðum eru gefin tuskudýr en þegar börnin eldast er ekki ásættanlegt að drengirnir leiki sér áfram með dýrin þó svo að stelpurnar „megi“ það, strákunum er jafnvel strítt. Stelpur er mjúkar og leika sér með mjúk dýr. Strákar eru harðir og eiga að finna sér eitthvað annað til dundurs.

Bussel heldur áfram og bendir á að kyn skipti miklu máli í samfélagi okkar, svo miklu að eitt af því fyrsta sem við spyrjum tilvonandi foreldra er hvers kyns barnið sé. Einn faðir sagði frá því að þegar hann væri úti að ganga með kornunga dóttur sína vildi fólk á förnum vegi endilega annaðhvort ákveða hvers kyns hún væri eða gerði ráð fyrir því að hún væri strákur. Skiptir það nokkru máli? Já, það skiptir pabbann máli.

Mér finnst þetta allt athyglisvert. Svo athyglisvert að það kemur af stað ólgu innra með mér sem byrjar í maganum og vill út í öskri. Eða einhverri leið til að breyta heiminum.

Það eru eintómar stelpur á mínu heimili. Tvær dætur og tvær mæður og við mæður höfum verið í litastríði og kynjahlutverksstríði við samfélagið frá því að frumburðurinn fæddist. Í raun frá því að við sjálfar komumst til vits og ára. Við höfum alltaf valið föt í litum sem klæða litarhaft dætranna og seinna smekk (þeirrar eldri, yngri er smábarn sem kann ekki að tala). Við höfum líka reynt að velja leikföng sem hafa ekki verið „eignuð“ öðru hvoru kyninu eins og kubbar, bækur, púsl …

Mestu áhersluna leggjum við þó á frelsið til að velja. Ef börn vilja klæða sig í kjól, hræra í plastpotti með annarri og skipta á Baby born með hinni ættu þau að fá það burtséð frá því hvors kyns þau eru. Ef þau vilja vera með stutt hár (svo það þurfi helst ekkert að greiða), leika sér með riddara og sparka í bolta ættu þau að fá að gera það burtséð frá því hvors kyns þau eru. Flest myndu líklega gera sitt lítið af hverju af því það er skemmtilegast.

Stundum finnst mér þetta fjarlægur draumur. Það hefur að minnsta kosti aldrei nokkur einasta ókunnug manneskja giskað á að yngri dóttir mín sé stelpa af því að hún er yfirleitt í grænni úlpu og með græna húfu. Eða húfulaus með nokkur hárstrá sem erfitt er að binda bleikan borða í. Og eldri stelpan mín fær endalausar athugasemdir í skóla fyrir að velja sér helst alklæðnað í bláu, jafnvel með mynd af þyrlum eða bílum, áður en hún fer út úr húsi. Tölum ekki um þegar hún dirfist að fara í Spidermanbol í skólann. Frelsið til að velja verður ekki beint eftirsótt þegar það er sífellt sett út á valið.

Ég er ekki að segja að við ættum dubba alla stráka upp í bleikt frá toppi til táar eða neyða allar stelpur til að vera í bílaleik út í hið óendanlega í einhverju mótmælaskyni. Bara slaka aðeins á öllum skilgreiningum út frá kyni svo við getum öll leyft persónuleikanum að njóta sín.